หากคุณต้องตื่นกลางดึกเพราะอาการคัดจมูกซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนการนอนหลับไม่เคยเป็นเรื่องง่าย ดังนั้น ถึงเวลาแล้วที่เราจะต้องสืบสวนว่า เจ้าอาการที่ว่านี้เป็นเพียงแขกไม่ได้รับเชิญชั่วคราวอย่างภูมิแพ้อากาศ หรือเป็นสัญญาณลับที่ร่างกายกำลังส่งเตือนเราอยู่กันแน่ ?
สัญญาณที่บ่งบอกว่าอาการคัดจมูกอาจเป็นมากกว่าแค่ “แพ้อากาศ”
หากคุณมีอาการคัดจมูก ตอนกลางคืนติดต่อกันนานกว่า 2 สัปดาห์ และมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น มีไข้สูง, ปวดแน่นบริเวณโพรงไซนัส (แก้ม หน้าผาก), สีน้ำมูกผิดปกติ ไม่ว่าจะเป็นสีเหลือง สีเขียวข้น หรือมีเลือดปนมากับน้ำมูก ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม
6 สาเหตุหลักที่ทำให้คัดจมูกตอนกลางคืน
1. โรคเยื่อบุโพรงจมูกอักเสบเรื้อรัง
มีสาเหตุจากทั้งภูมิแพ้และไม่ใช่ภูมิแพ้ หากเกิดจากภูมิแพ้ ผู้ป่วยมักจะมีอาการคัดจมูก น้ำมูกใส จาม และมีอาการคันจมูกหรือคันตาร่วมด้วย ซึ่งอาการเหล่านี้จะกำเริบมากขึ้นเมื่อร่างกายไปสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้โดยตรง เช่น ไรฝุ่น เกสรหญ้า หรือขนสัตว์ เป็นต้น
2. ไซนัสอักเสบเรื้อรัง
ผู้ป่วยจะมีอาการคัดจมูก และมีน้ำมูกไหลเป็นสีขาวขุ่น นอกจากนี้ ยังอาจมีอาการปวดใบหน้าและการรับกลิ่นที่ลดลงอีกด้วย ซึ่งภาวะนี้สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด คือ ชนิดที่มีริดสีดวงจมูกและชนิดที่ไม่มีริดสีดวงจมูก
3. เนื้องอกโพรงจมูก
โดยทั่วไปแล้วเนื้องอกโพรงจมูกมักทำให้มีอาการคัดจมูกข้างเดียวและจะค่อยๆ เป็นมากขึ้น ซึ่งเนื้องอกนี้สามารถแบ่งออกได้เป็นชนิดที่เป็นมะเร็งและชนิดที่ไม่ใช่มะเร็ง ดังนั้น หากมีอาการดังกล่าว ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมต่อไป
4. ต่อมอะดีนอยด์โต
ต่อมอะดีนอยด์โตเกิดจากการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียที่เข้าสู่ร่างกาย ซึ่งเป็นกลไกธรรมชาติที่ร่างกายใช้ในการต่อสู้กับการติดเชื้อดังกล่าว ดังนั้น ผู้ป่วยจึงมักมีอาการคัดจมูก และนอนกรนนั่นเอง
5. ความผิดปกติของโครงสร้างในจมูก
การคัดจมูกอาจเกิดจากความผิดปกติของโครงสร้างภายในจมูก เช่น ผนังกั้นจมูกคด ทำให้ช่องจมูกแคบลง หรือกระดูกเทอร์บิเนตอันล่างของโพรงจมูกโต ซึ่งทำให้ทางเดินหายใจอุดตันได้
6. ผลข้างเคียงของยาบางชนิด
อาการคัดจมูกอาจเกิดขึ้นจากผลข้างเคียงของการใช้ยาบางชนิดอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน โดยเฉพาะยาพ่นจมูกที่มีฤทธิ์หดหลอดเลือด ซึ่งสามารถทำให้เกิดภาวะจมูกบวมและคัดแน่นตามมาได้
7 วิธีแก้คัดจมูกเวลานอนที่คุณสามารถทำตามได้ง่ายๆ ด้วยตัวเองที่บ้าน
ในยามค่ำคืนที่ร่างกายควรได้พักผ่อนอย่างเต็มที่ อาการคัดจมูกกลับเป็นอุปสรรคสำคัญที่บั่นทอนคุณภาพการนอนหลับ ทำให้หายใจไม่สะดวก ต้องตื่นกลางดึก และส่งผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาว แต่ไม่ต้องกังวลไป เพราะเรามีวิธีง่ายๆ ที่คุณสามารถนำไปปฏิบัติได้เองที่บ้าน เพื่อเปิดทางเดินหายใจและกลับมานอนหลับได้อย่างสบายตลอดคืน
1. ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ หรือใช้น้ำเกลือหยดจมูก
การล้างจมูกด้วยน้ำเกลือหรือใช้น้ำเกลือหยดจมูก เป็นวิธีที่ปลอดภัยในการบรรเทาอาการคัดจมูก โดยกลไกของน้ำเกลือจะช่วยชะล้างเมือกส่วนเกิน น้ำมูกเหนียวข้น รวมถึงสิ่งระคายเคืองและสารก่อภูมิแพ้ที่ติดค้างอยู่ภายในโพรงจมูกออกไป ทำให้เยื่อบุจมูกที่บวมอยู่ยุบลงและกลับมาหายใจได้สะดวกขึ้น วิธีนี้จึงเปรียบเสมือนการทำความสะอาดทางเดินหายใจอย่างล้ำลึกก่อนเข้านอน ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงที่อาการคัดจมูกจะกำเริบในตอนกลางคืน
2. การอาบน้ำอุ่นหรือการสูดดมไอน้ำ
การอาบน้ำอุ่นหรือสูดดมไอน้ำ จะช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นแก่ทางเดินหายใจ ส่งผลให้น้ำมูกที่ข้นเหนียวอ่อนตัวและไหลออกมาง่ายขึ้น พร้อมกันนี้ ไอน้ำอุ่นยังช่วยลดอาการอักเสบของเยื่อบุโพรงจมูก ซึ่งบรรเทาอาการคัดจมูกได้เป็นอย่างดี
3. การประคบร้อนเพื่อลดอาการคัดจมูก
การประคบร้อนที่บริเวณจมูกและโหนกแก้มเป็นวิธีที่ช่วยบรรเทาอาการคัดจมูกได้ดี เนื่องจากความร้อนจะไปช่วยขยายหลอดเลือดและกระตุ้นให้การไหลเวียนเลือดดีขึ้น ซึ่งจะส่งผลให้เยื่อบุโพรงจมูกที่บวมอยู่ยุบลง
วิธีทำ : ใช้ผ้าขนหนูชุบน้ำอุ่น บิดหมาด แล้วนำมาประคบไว้บนจมูกและใบหน้าครั้งละ 5-10 นาที สามารถทำซ้ำได้หลายครั้งต่อวัน
4. การเลือกรับประทานอาหารเพื่อช่วยบรรเทาอาการคัดจมูก
อาทิ อาหารรสเผ็ด เช่น พริก ขิง และกระเทียม จะช่วยให้เสมหะอ่อนตัวและระบายน้ำมูกได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ การเพิ่มอาหารที่มีวิตามินซีสูง อย่างส้ม กีวี หรือพริกหวาน ก็มีส่วนช่วยเสริมภูมิคุ้มกันร่างกายให้แข็งแรงได้
5. การปรับท่านอนเพื่อลดอาการคัดจมูก
ควรปรับท่านอนเป็นท่านอนหงายและยกศีรษะให้สูงขึ้นเล็กน้อย อาจใช้หมอนเสริมหรือยกหัวเตียงขึ้นประมาณ 15-30 องศา จะช่วยให้น้ำมูกไหลลงคอได้ง่ายขึ้น
6. ใช้เครื่องฟอกอากาศ
ควรใช้เครื่องฟอกอากาศที่มีแผ่นกรอง HEPA เพราะสามารถกำจัดสารก่อภูมิแพ้ ฝุ่นละออง และมลพิษในอากาศได้โดยตรง ซึ่งจะช่วยลดการระคายเคืองต่อเยื่อบุโพรงจมูกได้เป็นอย่างดี ดังนั้น การใช้เครื่องฟอกอากาศโดยเฉพาะในห้องนอน จะช่วยให้ผู้ที่มีอาการแพ้อากาศหรือผู้ที่ต้องการอากาศบริสุทธิ์ สามารถหายใจได้สะดวกขึ้น และหลับสบายตลอดคืน
7. เพิ่มความชุ่มชื้นด้วยการดื่มน้ำ
การดื่มน้ำปริมาณมากจะช่วยให้ร่างกายชุ่มชื้น และทำให้น้ำมูกที่ข้นเหนียวเหลวลง จนสามารถไหลออกมาได้ง่ายขึ้น ทั้งนี้ นอกจากการดื่มน้ำเปล่าแล้ว คุณอาจเลือกดื่มน้ำอุ่น ชาสมุนไพร หรือน้ำซุปใสๆ เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นให้กับทางเดินหายใจของคุณได้
อย่างไรก็ตาม ควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนและแอลกอฮอล์โดยเด็ดขาด เพราะอาจส่งผลให้ร่างกายขาดน้ำ และทำให้อาการคัดจมูกแย่ลงกว่าเดิม
คำถามพบบ่อย (FAQ)
| นอนท่าไหนช่วยให้หายใจสะดวก ? | ท่านอนหงายและยกศีรษะหรือหัวเตียงให้สูงขึ้นเล็กน้อย จะช่วยให้หายใจได้สะดวกขึ้น |
| กินอะไรให้จมูกโล่งขึ้น ? | อาหารรสเผ็ด เช่น พริก ขิง และกระเทียม จะช่วยให้เสมหะอ่อนตัวลง ระบายน้ำมูกได้ง่าย ทำให้จมูกโล่งขึ้น |
| ทํายังไงให้จมูกโล่ง ? | วิธีที่ทำให้จมูกโล่ง มีดังนี – ใช้น้ำเกลือล้างจมูก – ดื่มน้ำให้เพียงพอ – อยู่ในพื้นที่ถ่ายเทและสถานที่สะอาด – นวดกดจุดรอบจมูก – ใช้ยาพ่นจมูกหรือยาลดอาการคัดจมูก |
บทสรุป
เพื่อจัดการกับอาการคัดจมูกที่มักจะรบกวนการนอนหลับ การสังเกตและบันทึกอาการอย่างละเอียดจึงเป็นสิ่งจำเป็น โดยเฉพาะในแง่ของระยะเวลา ความถี่ และอาการอื่นๆ ที่เกิดขึ้นร่วมด้วย อย่างไรก็ตาม แทนที่จะพยายามวินิจฉัยด้วยตนเอง คุณควรตระหนักว่านี่คือสัญญาณสำคัญจากร่างกาย ดังนั้น การไปปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านหู คอ จมูก โดยตรงจะช่วยให้คุณได้รับการวินิจฉัยที่แม่นยำและได้รับแนวทางการรักษาที่เหมาะสมที่สุด ซึ่งจะนำไปสู่เป้าหมายสุดท้าย คือ การหายใจที่สะดวกตลอดคืนและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
ขอบคุณข้อมูลจาก :
แพทย์โสต ศอ นาสิกวิทยา (หู คอ จมูก) ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคภูมิแพ้และหอบหืด,
พญ. ณัฐชา คุณาปราโมทย์,
โรงพยาบาลพีเอ็มจี,
อาการคัดจมูกแก้ยังไง?
วิริยะประกันภัย,
