ริดสีดวงจมูกมีความสัมพันธ์กับการอักเสบเรื้อรังของเยื่อบุจมูก/ไซนัสในบางคน และเมื่อไหร่ก็ตามที่เยื่อบุจมูกเกิดการอักเสบเรื้อรัง คุณภาพชีวิตในแต่ละวันก็มักจะลดลงตามไปด้วย บทความนี้จะพาทุกคนไปสำรวจอาการเริ่มต้นของโรคริดสีดวงจมูก เพื่อให้รู้เท่าทันและรับมือได้อย่างถูกวิธี
โรคริดสีดวงจมูก คือ ?
ริดสีดวงจมูก (Nasal Polyps) เกิดจากเยื่อบุจมูกหรือไซนัสอักเสบจนบวมนูนเป็นก้อน หากก้อนนี้มีขนาดใหญ่หรือมีหลายก้อน ก็จะเข้าไปอุดกั้นทางเดินหายใจ ทำให้เกิดอาการคัดจมูก หายใจไม่สะดวก ความสามารถในการรับกลิ่นลดลง และเพิ่มความเสี่ยงให้โพรงจมูกติดเชื้อได้ง่ายขึ้น
โรคริดสีดวงจมูก เกิดจาก ?
โรคริดสีดวงจมูกแม้จะไม่ใช่ก้อนเนื้อร้าย แต่ก็ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตอย่างมาก การเข้าใจถึงที่มาของโรคนี้จะช่วยให้เราป้องกันและรับมือได้อย่างถูกต้อง โดยปัจจัยที่เกี่ยวข้องของการเกิดโรคริดสีดวงจมูกนั้น มีปัจจัยสำคัญ ดังนี้
- การอักเสบและการติดเชื้อเรื้อรังบริเวณเยื่อบุจมูกและไซนัสที่เกิดขึ้นซ้ำบ่อยๆ ส่งผลให้เนื้อเยื่อบุผิวบริเวณดังกล่าวเกิดอาการบวมอักเสบตามมา
- การทำงานของระบบประสาทที่ควบคุมหลอดเลือดผิดปกติ และหลอดเลือดบริเวณเยื่อบุจมูกกับไซนัสตอบสนองไวเกินไป ส่งผลให้เยื่อบุเกิดอาการบวม
- ความผิดปกติของทิศทางกระแสลมที่ไหลผ่านบริเวณต้นตอการเกิดริดสีดวงจมูก เช่น บริเวณโพรงจมูกส่วนกลางและรูเปิดของไซนัส
โรคริดสีดวงจมูก อาการ
✅ คัดจมูก จาม น้ำมูกไหลลงคอ
✅ ปวดหัว มึนศีรษะ
✅ ความสามารถในการรับกลิ่นลดน้อยลง หรือไม่ได้กลิ่นเลย
✅ เลือดกำเดาไหล
✅ ปวดตื้อบริเวณแก้ม หรือสันจมูก
✅ เจ็บคอเรื้อรัง
✅ ไอ หรือกระแอมบ่อย
วิธีการรักษาโรคริดสีดวงจมูก
โรคริดสีดวงจมูกมีแนวทางรักษาหลายแบบ โดยแพทย์จะเลือกตามขนาดก้อน อาการ และโรคร่วม ดังนี้
1. การดูแลโพรงจมูกเพื่อช่วยบรรเทาอาการ หลัง Treatment Overview ของแพทย์
หากมีอาการคัดจมูก จาม หรือมีน้ำมูกไหลลงคอ ควรล้างจมูกเพื่อชะล้างน้ำมูกเหนียวข้น สิ่งสกปรก และสารก่อภูมิแพ้ที่ตกค้างในโพรงจมูก ช่วยลดการอักเสบและการระคายเคือง รวมถึงช่วยให้ยาสเตียรอยด์ชนิดพ่นจมูกทำงานได้ดีขึ้น
2. ยาสเตียรอยด์ชนิดพ่นจมูก
ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกเป็นหนึ่งในแนวทางรักษาที่ใช้บ่อยและได้ผลดี เมื่อใช้ตามคำแนะนำแพทย์/ฉลากยา โดยช่วยลดการอักเสบและอาจช่วยให้ก้อนเล็กลง/อาการดีขึ้น
3. ยาสเตียรอยด์ชนิดกินหรือฉีด
ยาสเตียรอยด์ชนิดกินหรือฉีดช่วยให้อาการทางจมูกดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ทั้งช่วยให้ริดสีดวงจมูกมีขนาดเล็กลง ฟื้นฟูการรับกลิ่นให้ดีขึ้น และลดโอกาสที่ต้องรับการผ่าตัด นอกจากนี้ ยังปรับลดปริมาณการใช้ยาสเตียรอยด์ลงได้โดยที่ยังควบคุมอาการได้ดี รวมถึงลดความเสี่ยงที่ริดสีดวงจมูกจะกลับมาเป็นซ้ำอีกด้วย
4. ผ่าตัดเอาริดสีดวงจมูกออกแบบธรรมดา (simple polypectomy)
การผ่าตัดริดสีดวงจมูกแบบดั้งเดิมจะใช้ห่วงลวดคล้องแล้วดึงตัวริดสีดวงออกมา ซึ่งวิธีนี้เป็นการตัดเฉพาะก้อนริดสีดวงในโพรงจมูกออกเท่านั้น ไม่ได้มีการผ่าตัดเข้าไปถึงบริเวณไซนัส
5. การผ่าตัดริดสีดวงจมูกและไซนัสด้วยการใช้กล้อง (endoscopic sinus surgery)
การผ่าตัดรักษาริดสีดวงจมูกและไซนัสผ่านกล้อง ให้ผลลัพธ์การรักษาในระดับดีถึงดีมาก ซึ่งแพทย์จะทำการผ่าตัดเอาก้อนริดสีดวงออก พร้อมทั้งขยายรูเปิดของไซนัสให้กว้างขึ้น เพื่อช่วยให้ระบบทางเดินหายใจกลับมาโล่งและทำงานได้ตามปกติ
คำถามพบบ่อย (FAQ)
| ริดสีดวงในจมูกอันตรายไหม ? | ติ่งเนื้อในโพรงจมูกส่วนใหญ่ไม่ใช่มะเร็งหรือเนื้อร้าย แต่ถ้าปล่อยไว้โดยไม่รักษา ติ่งเนื้ออาจโตขึ้นจนอุดกั้นทางเดินหายใจ ทำให้เกิดไซนัสอักเสบเรื้อรัง หายใจไม่สะดวก นอนกรน หรือร้ายแรงถึงขั้นเกิดภาวะหยุดหายใจขณะหลับได้ เมื่อไรควรมาพบแพทย์ ? – หายใจลำบาก คัดจมูกเรื้อรังเกิน 2-3 สัปดาห์ – ได้กลิ่นลดลงหรือหายไป – มีอาการไซนัสอักเสบเป็นๆ หายๆ – มีน้ำมูกลงคอมากจนไอเรื้อรัง – ใช้ยารักษาด้วยตนเองแล้วอาการไม่ดีขึ้น – มีอาการร่วมกับโรคประจำตัว เช่น หืดกำเริบบ่อยขึ้น – เด็กมีอาการแน่นจมูก นอนอ้าปาก หรือกรนผิดปกติ |
| ใครบ้างที่เสี่ยงเป็นริดสีดวงจมูก ? | สำหรับคนที่ป่วยเป็นภูมิแพ้ หอบหืด ไซนัสอักเสบเรื้อรัง หรือเคยมีประวัติแพ้ยากลุ่มแก้ปวดอักเสบ (NSAIDs) จะมีความเสี่ยงในการเป็นริดสีดวงจมูกสูงกว่าคนทั่วไป |
บทสรุป
การดูแลสุขภาพโพรงจมูกทำได้ง่ายๆ เพียงแค่หมั่นสังเกตลมหายใจของตัวเองอยู่เสมอ หากคุณมีอาการของโรคภูมิแพ้ ไซนัสอักเสบ หรือสงสัยว่าเป็นโรคริดสีดวงจมูก การไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้ได้รับการประเมินและเลือกแนวทางรักษาที่เหมาะสมเร็วขึ้น
ขอบคุณข้อมูลจาก :
โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์,
โรงพยาบาลพญาไท 2
