“หายใจลำบาก” หรือ “มีเสียงวี้ดในปอด” เป็นสัญญาณเตือนของไวรัส RSV ซึ่งเป็นเชื้อที่พบได้ทั่วไปและสามารถก่อปัญหาต่อระบบทางเดินหายใจตั้งแต่วัยทารกไปจนถึงผู้สูงอายุ
ดังนั้น บทความนี้เราจะพาทุกคนไปเจาะลึกทุกแง่มุมของไวรัส RSV ตั้งแต่จุดกำเนิด อาการที่พบบ่อย ไปจนถึงขั้นตอนการป้องกัน เพื่อให้คุณมีข้อมูลพร้อมในการเผชิญหน้าและหยุดยั้งการแพร่กระจายของเจ้าเชื้อไวรัสนี้
ไวรัส RSV เกิดจากอะไร ?
ไวรัส Respiratory Syncytial Virus หรือ ไวรัส RSV คือ เชื้อไวรัสชนิดมีเปลือกหุ้มที่ก่อให้เกิดการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจได้ทั้งส่วนบนและส่วนล่าง ซึ่งมักเป็นสาเหตุของไข้หวัดหรือหลอดลมอักเสบ โดยพบได้บ่อยในเด็ก ส่วนใหญ่อาการมักไม่รุนแรง และมักจะหายป่วยได้เองภายใน 1-2 สัปดาห์
อย่างไรก็ตาม อาจเกิดอาการรุนแรงที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษในกลุ่มเด็กเล็กที่อายุน้อยกว่า 1 ปี เด็กที่คลอดก่อนกำหนด หรือเด็กที่มีโรคหัวใจหรือโรคปอดร่วมด้วย นอกจากนี้ ผู้สูงอายุที่ได้รับเชื้อ RSV ก็อาจแสดงอาการรุนแรงได้เช่นเดียวกับในเด็กเล็ก
RSV อาการเริ่มแรกที่ต้องสังเกต
✅ เหนื่อยหอบ หายใจลำบาก
✅ หายใจครืดคราด หายใจมีเสียงวี้ด
✅ มีอาการตัวเขียว
✅ ไอเสียงดัง แบบมีเสมหะ
✅ มีเสมหะในลำคอมาก
✅ เด็กที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ โรคปอด หรือหอบหืดอยู่แล้ว อาจมีอาการหนักถึงขั้นหยุดหายใจเป็นช่วงๆ ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อชีวิตได้
เชื้อไวรัส RSV ติดต่อผ่านทางไหน ?
ไวรัส RSV ติดต่อได้ง่ายและรวดเร็ว จากการสัมผัสสารคัดหลั่ง เช่น น้ำมูกหรือน้ำลายของผู้ป่วยโดยตรง ซึ่งมักเกิดจากการไอหรือจาม จากนั้นเชื้อจะเข้าสู่ร่างกายผ่านทางจมูก ปาก หรือเยื่อบุตา
นอกจากนี้ สิ่งของรอบตัวก็เป็นพาหะสำคัญ เพราะเชื้อ RSV สามารถอยู่รอดบนพื้นผิวของเล่น ภาชนะ หรือเฟอร์นิเจอร์ได้นานเป็นวัน หากไม่มีการทำความสะอาด รวมถึงบนมือของเราได้อย่างน้อย 30 นาที ทำให้การสัมผัสสิ่งของที่ปนเปื้อนเป็นอีกช่องทางหลักของการรับเชื้อ
การแพร่กระจายของเชื้อไวรัส RSV
ผู้ที่ติดเชื้อไวรัส RSV สามารถแพร่กระจายเชื้อได้นาน 3 – 8 วัน ซึ่งจะมีเส้นทางการแพร่เชื้อหลักๆ ดังนี้ เด็กสามารถรับเชื้อได้จากนอกบ้าน เช่น โรงเรียน ศูนย์เลี้ยงเด็ก และแพร่เชื้อต่อให้กับบุคคลอื่นในบ้านได้
วิธีการป้องกันไม่ให้เสี่ยงติดเชื้อ RSV
สิ่งสำคัญที่ต้องทำเป็นอันดับแรก คือ ต้องล้างมือให้สะอาดก่อนเข้าใกล้ สัมผัส หรืออุ้มเด็กเล็ก เพราะมือของเราอาจบังเอิญไปสัมผัสเชื้อโรคจากที่อื่นมา ดังนั้น การล้างมือจึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยป้องกันไม่ให้เชื้อไวรัส RSV แพร่ไปสู่เด็กเล็กได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่เชื้อไวรัสนี้ระบาดง่าย
ต่อมา คือ หลีกเลี่ยงไม่ให้เด็กสัมผัสใกล้ชิดโดยตรงกับคนแปลกหน้า เช่น การกอดหรือหอมแก้ม เนื่องจาก การสัมผัสเหล่านี้อาจเป็นช่องโหว่ที่ทำให้เด็กได้รับเชื้อไวรัสได้ง่าย ดังนั้น การรักษาระยะห่างจึงเป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยปกป้องสุขภาพของเด็กให้ปลอดภัยจากเชื้อไวรัส
นอกจากนี้ การล้างจมูกด้วยน้ำเกลือก็เป็นวิธีที่ดีเช่นกัน เพราะจะช่วยชำระล้างสิ่งสกปรก เชื้อโรค และมูกเหนียวข้นออกจากโพรงจมูกได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้ง ยังช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นแก่เยื่อบุทางเดินหายใจ ซึ่งเป็นปราการด่านแรกของร่างกายในการต่อสู้กับเชื้อโรคและสิ่งแปลกปลอมต่างๆ ให้ทำงานได้ดียิ่งขึ้น
คำถามพบบ่อย (FAQ)
| RSV เป็นในผู้ใหญ่ได้ไหม ? | ไวรัส RSV มักพบในเด็กเล็ก แต่ผู้ใหญ่ก็ติดเชื้อได้เช่นกัน สำหรับผู้ใหญ่และเด็กโตที่สุขภาพแข็งแรง อาการมักจะไม่รุนแรง ส่วนใหญ่เป็นเพียงอาการคล้ายไข้หวัดธรรมดา |
| เด็กที่ติดเชื้อ RSV จะมีน้ํามูกสีอะไร ? | มีน้ำมูกขาวใส หรือขาวขุ่นปริมาณมาก |
| ลูกเป็น RSV กี่วันหาย ? | อาการ RSV ของเด็กส่วนใหญ่จะหายได้เองภายใน 1-2 สัปดาห์ |
บทสรุป
ในปัจจุบัน การรักษาโรคติดเชื้อ RSV ยังไม่มีวิธีที่จำเพาะเจาะจง ดังนั้น การรักษาจึงมุ่งเน้นไปที่การบรรเทาอาการเป็นหลัก เช่น การให้ยาเพื่อลดไข้และละลายเสมหะ
สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการไม่รุนแรง สามารถดูแลตนเองที่บ้านได้ง่ายๆ ด้วยการรับประทานยาตามอาการและพักผ่อนให้เพียงพอ ถือเป็นการดูแลแบบประคับประคองเพื่อให้ร่างกายฟื้นตัวตามธรรมชาติ
อย่างไรก็ตาม ในกลุ่มเสี่ยง เช่น เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคประจำตัว มักจะแสดงอาการรุนแรง เช่น ไข้สูง ซึมลง หายใจหอบเหนื่อย หรือภาวะขาดน้ำ ซึ่งกรณีเหล่านี้จำเป็นต้องพามาพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและพิจารณาให้เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลอย่างเหมาะสม
ขอบคุณข้อมูลจาก :
พญ.กรณษา จันทร์แก้ว โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์,
โรงพยาบาลจุฬารัตน์ 9 แอร์พอร์ต,
โรงพยาบาลรามคำแหง,
โรงพยาบาลพระรามเก้า,
