เคยไหม ทุกครั้งที่คุณเอนกายลงนอนเพื่อพักผ่อน แต่แทนที่จะได้สัมผัสกับห้วงนิทรา กลับต้องเผชิญกับอาการจมูกตัน หายใจลำบาก จนต้องจำใจหายใจทางปากตลอดคืน ? ความรู้สึกอึดอัดนี้ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องน่ารำคาญเท่านั้น แต่ยังขโมยคุณภาพการนอนหลับของคุณไปอย่างสิ้นเชิง
ฉะนั้น บทความนี้เราจะพาคุณไปค้นพบสาเหตุที่แท้จริงของอาการคัดจมูกที่ชอบกำเริบในยามค่ำคืนกัน พร้อมทั้งแนะวิธีแก้ไขที่ทำได้ง่ายแถมได้ผลจริง เพื่อให้คุณกลับมาหายใจได้อย่างโล่งสบาย และสัมผัสกับการนอนหลับที่สนิทตลอดคืน
ทำไมถึง “จมูกตันตอนนอน” ? รู้จักสาเหตุที่แท้จริงกัน !
รู้หรือไม่ว่า สาเหตุของอาการ “จมูกตันขณะนอนหลับ“ ไม่ได้มีเพียงแค่เรื่องหวัดหรือภูมิแพ้เท่านั้น แต่ยังมีความเกี่ยวข้องกับสรีรวิทยาของร่างกายและสภาพแวดล้อมอีกด้วย ดังนี้
1. การติดเชื้อทางเดินหายใจ
การติดเชื้อทางเดินหายใจ เช่น ไข้หวัดหรือไซนัสอักเสบ คือ สาเหตุสำคัญที่ทำให้เยื่อบุโพรงจมูกเกิดการอักเสบและบวม ส่งผลให้ช่องทางเดินอากาศแคบลงหรืออุดตัน ขณะเดียวกันร่างกายก็จะผลิตเมือกออกมามากขึ้นเพื่อขับเชื้อโรค การรวมตัวกันของเยื่อบุที่บวมและเมือกที่สะสมนี้เองจึงเป็นเหตุผลที่ว่าทำไมคุณจึงรู้สึกจมูกตันและหายใจไม่สะดวก
2. ไซนัสอักเสบ
ไซนัสอักเสบ คือ ภาวะที่เยื่อบุในโพรงไซนัส (โพรงอากาศรอบจมูก) เกิดการอักเสบและติดเชื้อ ซึ่งเมื่อเยื่อบุอักเสบจนบวมปิดกั้นทางระบายออก น้ำมูกและอากาศจึงไม่สามารถไหลเวียนได้ ทำให้เกิดการคั่งและกลายเป็นหนอง ส่งผลให้เกิดอาการจมูกตันอย่างรุนแรงและปวดบริเวณใบหน้า
3. ผนังกั้นช่องจมูกคด
ภาวะผนังกั้นช่องจมูกคด คือ ความผิดปกติของผนังที่กั้นระหว่างช่องจมูกทั้งสองข้าง โดยจะเบี้ยวออกจากแนวกลาง ซึ่งอาจเป็นมาตั้งแต่กำเนิดหรือเกิดจากอุบัติเหตุก็ได้ ภาวะนี้ทำให้ช่องจมูกข้างที่คดแคบลงอย่างถาวร กีดขวางการไหลเวียนของอากาศ จึงเกิดอาการคัดจมูกเรื้อรัง
4. ริดสีดวงจมูก
ริดสีดวงจมูก คือ การเจริญเติบโตผิดปกติของเยื่อบุโพรงจมูกหรือไซนัสที่อักเสบเรื้อรัง จนกลายเป็นก้อนเนื้ออ่อนนุ่มที่ขยายตัวและกีดขวางทางเดินอากาศภายในจมูกโดยตรง ส่งผลให้เกิดอาการจมูกตันรุนแรง คัดแน่นจมูก และหายใจลำบากอย่างต่อเนื่อง
5. สาเหตุอื่นๆ
จมูกตันอาจเกิดจากสาเหตุอื่นๆ ร่วมด้วย อาทิ การนอนตะแคง, ภาวะจมูกอักเสบที่ไม่ได้เกิดจากภูมิแพ้, การมีสิ่งแปลกปลอมอุดตันในรูจมูก, ความผิดปกติทางกายวิภาค เช่น กระดูกเทอร์บิเนตบริเวณโพรงจมูกมีขนาดผิดปกติ หรือผนังกั้นจมูกทะลุ, เยื่อบุโพรงจมูกอักเสบเรื้อรังจากสาเหตุต่างๆ, การอยู่ในสภาพแวดล้อมที่แห้งหรืออยู่ในห้องแอร์นาน, ภาวะต่อมอดีนอยด์โต และภาวะหลังผ่าตัดจมูกหรือไซนัส เป็นต้น
จมูกตันสองข้าง หรือข้างเดียว ต่างกันอย่างไร?
| จมูกตันสองข้าง เวลานอน : มักเป็นผลจากภาวะเยื่อบุจมูกอักเสบเรื้อรัง ซึ่งมีสาเหตุหลากหลาย ทั้งจากภูมิแพ้ และสาเหตุอื่นๆ เช่น การติดเชื้อ (ไวรัส/แบคทีเรีย) ที่กระตุ้นให้เยื่อบุบวมและผลิตเมือกมากเกินไป | จมูกตันข้างเดียว เวลานอน : มักเกิดจากปัจจัยชั่วคราว เช่น การนอนตะแคงที่ทำให้เกิดการกดทับ ไปจนถึงสาเหตุทางกายภาพที่ถาวรและเรื้อรังอย่างภาวะผนังกั้นช่องจมูกคด ซึ่งทำให้ช่องทางเดินอากาศไม่สมดุล เป็นต้น |
วิธีแก้คัดจมูกตอนนอน ให้หายใจโล่งง่ายๆ ทำได้เองที่บ้าน
แทนที่จะต้องพึ่งพายาแก้คัดจมูกอยู่เป็นประจำ ลองหันมาให้ความสำคัญกับเคล็ดลับการดูแลตัวเองจากธรรมชาติที่สามารถทำได้ง่ายๆ ที่บ้าน ซึ่งวิธีเหล่านี้จะช่วยให้โพรงจมูกโล่งสบาย และช่วยให้คุณกลับมาหายใจได้คล่องตลอดคืน
1. ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ
การ ล้างจมูก ด้วยน้ำเกลือ เป็นการชะล้างเมือกเหนียวข้น สารก่อภูมิแพ้ รวมถึงสิ่งระคายเคืองที่สะสมในโพรงจมูกและไซนัส ซึ่งการทำเช่นนี้ไม่เพียงแต่ช่วยขจัดเมือกที่อุดตันเท่านั้น แต่ยังช่วยลดการอักเสบและอาการบวมของเยื่อบุจมูกได้อีกด้วย ทำให้ทางเดินหายใจเปิดโล่ง หายใจได้สะดวกมากขึ้น
2. ดื่มน้ำให้เพียงพอ
เมื่อร่างกายได้รับน้ำอย่างเหมาะสม จะช่วยให้เมือกที่คั่งอยู่ในโพรงจมูกมีสภาพเหลวและไม่เหนียวข้นจนเกินไป ทำให้ง่ายต่อการระบายออกตามธรรมชาติ นอกจากนี้ การมีระดับความชุ่มชื้นที่ดีจะช่วยบำรุงเยื่อบุในระบบทางเดินหายใจส่วนบนให้แข็งแรงและลดการอักเสบ ซึ่งส่งผลให้อาการคัดจมูกลดลง และหายใจได้โล่งสบายขึ้น
3. อยู่ในที่อากาศถ่ายเท
การควบคุมคุณภาพอากาศเป็นกุญแจสำคัญในการบรรเทาอาการคัดจมูก โดยผู้ที่มีภาวะไวต่อสิ่งกระตุ้นหรือเป็นภูมิแพ้ ควรหลีกเลี่ยงสถานที่ที่มีฝุ่นละออง ความอับชื้น เชื้อรา หรือมลพิษทางอากาศสูง เช่น PM2.5 เนื่องจากสิ่งเหล่านี้จะกระตุ้นให้เกิดการอักเสบในโพรงจมูกได้ ดังนั้น การเลือกอยู่ในสภาพแวดล้อมที่สะอาดและมีอากาศถ่ายเทได้ดี จึงเป็นการป้องกันและลดโอกาสการเกิดอาการคัดจมูกได้อย่างมีประสิทธิภาพ
4. นวดกดจุดบริเวณจมูก
ลองใช้วิธีนวดกดจุดบริเวณใบหน้าเพื่อบรรเทาอาการคัดจมูก เทคนิคนี้เป็นวิธีธรรมชาติที่ช่วยผ่อนคลายความแออัดได้อย่างรวดเร็ว โดยให้คุณใช้นิ้วมือนวดวนเบาๆ ไปตามจุดสำคัญ เช่น บริเวณข้างสันจมูกและหว่างคิ้ว การกระตุ้นจุดเหล่านี้จะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนโลหิต ซึ่งจะช่วยลดแรงกดดันภายในและบรรเทาอาการคัดแน่นของจมูกได้
เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์ ?
เช็กลิสต์อาการจมูกตัน ที่ต้องไปพบแพทย์โดยทันที
✅ เป็นนานกว่า 10 วัน
✅ มีไข้สูง
✅ มีน้ำมูกสีเขียวหรือสีเหลืองข้น
✅ ปวดบริเวณใบหน้าหรือศีรษะอย่างรุนแรง
✅ มีเลือดปนออกมากับน้ำมูก
✅ หายใจลำบากหรือมีเสียงหายใจผิดปกติ
✅ อาการคัดจมูกเป็นๆ หายๆ เป็นประจำ
✅ มีอาการเจ็บปวดบริเวณใบหน้ามาก หายใจมีเสียงหวีด หรือสูญเสียการรับกลิ่นและรส
คำถามพบบ่อย (FAQ)
| อาการจมูกตันกี่วันหาย ? | อาการจมูกตัน สามารถหายได้เองภายใน 2-3 วัน หากไม่มีอาการอื่นแทรกซ้อน |
| ทําไมอากาศเย็นถึงทําให้จมูกตัน ? | เมื่อเผชิญกับอากาศที่แห้งและเย็น เยื่อบุจมูกจะทำงานหนักเป็นพิเศษเพื่อปรับอุณหภูมิและเพิ่มความชื้นให้กับอากาศก่อนส่งผ่านไปยังระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง กระบวนการนี้ทำให้เยื่อบุต้องเพิ่มพื้นที่ผิวภายในจมูก ส่งผลให้เกิด อาการบวมและคัดจมูก นอกจากนี้การปรับสภาพอากาศยังทำให้เยื่อบุสูญเสียความชื้นและความร้อน ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการอักเสบตามมาได้ง่ายขึ้น |
| กินอะไรให้จมูกโล่ง ? | ควรกินอาหารรสเผ็ดร้อน หรือสมุนไพรเผ็ดร้อน จะช่วยบรรเทาอาการคัดจมูกและทำให้หายใจโล่งขึ้นได้ |
บทสรุป
จะเห็นได้ว่า การมีทางเดินหายใจที่โล่งตลอดคืนไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป เพียงแค่เราให้ความสำคัญกับการจัดการสภาพแวดล้อม และดูแลสุขอนามัยของระบบทางเดินหายใจอย่างสม่ำเสมอ
แต่หากลองปรับด้วยวิธีพื้นฐานเหล่านี้แล้วอาการยังไม่ดีขึ้น ไม่ควรละเลย ควรรีบปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริง และรับการรักษาที่เหมาะสมต่อไป
ขอบคุณข้อมูลจาก :
โรงพยาบาลวิภาวดี
วิริยะประกันภัย
